Vitalik Buterin công bố lộ trình 'Ethereum tinh gọn' với kế hoạch đại tu kéo dài 3 năm

Đồng sáng lập Ethereum Vitalik Buterin đã vạch ra bản đồ lộ trình "Ethereum tinh gọn" vào ngày 5 tháng 7, xác định khả năng chống lượng tử, khả năng mở rộng và quyền riêng tư là những ưu tiên hàng đầu, với các bản nâng cấp sẽ được triển khai trong vòng ba đến bốn năm tới trên hầu hết mọi tầng của giao thức.

"Ưu tiên cho an toàn lượng tử đã tăng lên RẤT NHIỀU," Buterin cho biết trong một bài đăng trên X, đồng thời nói thêm rằng việc hoàn thiện một giải pháp an toàn lượng tử cho blob "đã trở nên cấp bách." Quyền riêng tư, theo ông, đã được nâng cấp từ một tính năng bổ sung thành "một mục tiêu hạng nhất."

Kế hoạch giới thiệu STARK đệ quy như một thành phần xác minh lớp-1 gốc để thay thế phương pháp thực thi lại trực tiếp hiện tại, theo bài đăng của Buterin. Ở tầng đồng thuận, lộ trình nhằm tách chuỗi khả dụng khỏi tính cuối cùng để đạt được tính cuối cùng trong một đến hai vòng. Đối với quản lý trạng thái, Buterin cho biết Ethereum có thể bổ sung các loại trạng thái mới bao gồm bộ lưu trữ UTXO và bộ đệm vòng, dự kiến 2 TB trạng thái động cộng với 100 TB trạng thái mới vào năm 2030. Việc di chuyển các ứng dụng như token ERC-20 và NFT sang mô hình trạng thái mới có thể giảm phí gas hơn 10 lần.

Cuộc đại tu diễn ra khi Ethereum Foundation cắt giảm khoảng 20% nhân sự và giảm 40% ngân sách, sau sự ra đi của các nhà nghiên cứu Hsiao-Wei Wang, Tomasz Stańczak, Tim Beiko và Barnabé Monnot. Buterin cũng ủng hộ một máy ảo mới — leanISA hoặc RISC-V song song với EVM — để hỗ trợ quyền riêng tư có thể lập trình và khả năng mở rộng tốt hơn, một định hướng có thể định hình lại cách tích hợp các nguyên tắc cơ bản về thực thi hợp đồng thông minh và quyền riêng tư trên toàn bộ ngăn xếp.

Dankrad Feist, một nhà nghiên cứu đứng sau blockchain lớp-1 tập trung vào thanh toán Tempo, đã ca ngợi kế hoạch này nhưng cho rằng mốc thời gian ba đến bốn năm là quá chậm, đồng thời gợi ý rằng AI có thể giúp các nhà phát triển hoàn thiện các bản nâng cấp trong vòng một năm. Nhà phân tích tiền điện tử Ignas Fiodorovas cũng ủng hộ định hướng này nhưng tỏ ra nghi ngờ về khả năng của Ethereum Foundation trong việc thực hiện đúng tiến độ, với lý do tổ chức này có tiền sử trễ hạn. Fiodorovas cho biết tính năng chính duy nhất còn thiếu trong lộ trình là cải thiện tokenomics cho Ether, loại tiền này đã tiếp tục giảm giá trong bối cảnh thị trường suy thoái rộng hơn.

Buterin đã ví sự chuyển đổi này có quy mô tương đương với sự kiện Hợp nhất tháng 9 năm 2022, sự kiện đã đưa Ethereum thoát khỏi khai thác tiêu tốn nhiều năng lượng. Bản đồ lộ trình "Ethereum tinh gọn" vạch ra các công việc kỹ thuật trong phần còn lại của thập kỷ, bao gồm thực thi, xử lý dữ liệu và các công cụ liên quan đến quyền riêng tư. Đối với các nhà phát triển và người tham gia hệ sinh thái, lộ trình này ngụ ý sự phối hợp giữa nhiều tầng của giao thức, với những tác động đến tích hợp rollup, công cụ bảo mật và các thay đổi cốt lõi của giao thức.

Định hướng máy ảo được đề xuất — leanISA hoặc RISC-V — đại diện cho một sự thay đổi tiềm năng so với Máy ảo Ethereum vốn đã phục vụ như môi trường thực thi của mạng kể từ khi ra mắt. Nếu được triển khai, nó có thể giới thiệu các nguyên tắc cơ bản về quyền riêng tư có thể lập trình ở cấp độ giao thức, một tính năng trước đây vốn do các ứng dụng bên thứ ba xử lý.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.