Một cuộc tranh chấp thương mại xuyên Đại Tây Dương đang âm ỉ đe dọa sẽ cộng thêm hàng tỷ đô la chi phí cho các nhà sản xuất ô tô châu Âu và làm dấy lên bóng ma về các biện pháp trả đũa, làm tăng thêm sự biến động mới cho nền kinh tế toàn cầu vốn đã căng thẳng do căng thẳng địa chính trị.
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tăng thuế đối với xe hơi và xe tải sản xuất tại Liên minh Châu Âu từ 15% lên 25% đã dội một gáo nước lạnh vào lĩnh vực ô tô, làm gia tăng triển vọng về một cuộc xung đột thương mại mới giữa hai khối kinh tế lớn nhất thế giới.
"Dựa trên thực tế là Liên minh Châu Âu không tuân thủ Thỏa thuận Thương mại đã được chúng tôi hoàn toàn đồng ý, tuần tới tôi sẽ tăng Thuế đánh vào xe hơi và xe tải của Liên minh Châu Âu," Trump viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, đồng thời cho biết thêm rằng các nhà sản xuất lắp ráp tại Mỹ sẽ không phải đối mặt với thuế quan. Ủy ban Châu Âu đã bác bỏ khẳng định này, tuyên bố rằng họ đang thực hiện thỏa thuận theo các thủ tục lập pháp tiêu chuẩn và sẽ bảo lưu mọi phương án để bảo vệ lợi ích của mình.
Phản ứng của thị trường diễn ra nhanh chóng và tiêu cực. Chỉ số ô tô và phụ tùng STOXX Europe 600 toàn châu Âu giảm 0,7%, trở thành lĩnh vực có hiệu suất kém nhất khu vực. Các nhà sản xuất ô tô Đức bị ảnh hưởng nặng nề nhất, với Continental AG giảm 5,4%, Porsche AG giảm khoảng 3%, còn BMW AG, Mercedes-Benz Group AG và Volkswagen AG đều giảm từ 2,5% đến 3%.
Động thái này gây ra sự bất ổn đáng kể cho mối quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương vốn đã mong manh. Đối với một ngành công nghiệp ô tô đang phải vật lộn với quá trình chuyển đổi tốn kém sang xe điện, sự cạnh tranh gia tăng và chi phí năng lượng leo thang, thời điểm của một cú đánh thuế tiềm tàng trị giá hàng tỷ đô la khó có thể tồi tệ hơn, đe dọa sẽ làm tăng giá cho người tiêu dùng Mỹ hoặc bóp nghẹt biên lợi nhuận vốn đã bị thu hẹp.
Xung đột bắt nguồn từ một thỏa thuận thương mại được ký kết vào tháng 8 năm ngoái. Theo thỏa thuận, Washington đã hạ thuế ô tô toàn cầu từ 25% xuống 15% đối với xe châu Âu. Đổi lại, EU cam kết bãi bỏ thuế đối với một số hàng công nghiệp Mỹ và chấp nhận các tiêu chuẩn khí thải và an toàn xe của Mỹ. Tuy nhiên, quy trình lập pháp kéo dài của EU, vốn chỉ thấy các nhà lập pháp thúc đẩy luật cần thiết vào tháng 3 với việc phê chuẩn đầy đủ dự kiến không trước tháng 6, dường như là ngòi nổ cho lời đe dọa của Trump. Chính quyền của ông coi sự chậm trễ này là một hình thức không tuân thủ, một lý do để có thể vô hiệu hóa thỏa thuận.
Các nhà phân tích của Bernstein cho biết trong một ghi chú: "Có vẻ như Tổng thống Trump đang tức giận vì việc dỡ bỏ thuế đối với hàng công nghiệp Mỹ đã được đồng ý vào tháng 9 năm ngoái sau khi được đề xuất vào tháng 7 năm 2025 vẫn chưa vượt qua được quy trình lập pháp kéo dài của EU."
Rủi ro kinh tế là cao nhất đối với Đức, quốc gia có nền kinh tế phụ thuộc nặng nề vào ngành công nghiệp ô tô. Theo một phân tích gần đây của Viện Kinh tế Thế giới Kiel, mức thuế 25% của Mỹ đối với xe hơi và xe tải EU có thể cắt giảm gần 15 tỷ euro GDP của Đức. Viện này, vốn dự báo kinh tế Đức sẽ tăng trưởng chậm chạp ở mức 0,8% trong năm nay, cảnh báo rằng thiệt hại về sản lượng trong dài hạn có thể lên tới gần 30 tỷ euro, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự tăng trưởng của quốc gia.
Các nhà phân tích của Bernstein ước tính tác động tiêu cực đến lợi nhuận sẽ là "đáng kể", với mức sụt giảm EBIT ô tô tiềm năng vào năm 2026 là 12,1% đối với BMW, 14% đối với Mercedes, 16% đối với Porsche và 21% đối với Stellantis nếu toàn bộ thuế được chuyển sang người dùng.
Cuộc tranh chấp thương mại tiềm tàng này không tồn tại trong chân không. Nó thêm một lớp áp lực khác lên nền kinh tế toàn cầu vốn đang phải đối mặt với giá năng lượng tăng vọt và gián đoạn vận tải bắt nguồn từ cuộc chiến ở Iran. Như Chủ tịch Eurogroup Kyrakos Pierrakakis đã lưu ý, cuộc đối đầu này là "khá không cần thiết và khá đáng tiếc" trong bối cảnh những thách thức khác đang đè nặng lên nền kinh tế châu Âu. EU đã làm rõ rằng "mọi phương án đều đang được xem xét", báo hiệu rằng thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ là một khả năng rõ rệt, điều này sẽ làm leo thang xung đột và mở rộng tác động kinh tế của nó.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
