IPO SpaceX cận kề với định giá 1,75 nghìn tỷ USD giữa bối cảnh thị trường hưng phấn

Đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng lớn nhất trong lịch sử cũng được dự báo là một trong những đợt biến động nhất, với dữ liệu cho thấy sự sụt giảm nhất quán sau IPO đối với các màn ra mắt đầy hào nhoáng.

SpaceX dự kiến sẽ niêm yết trong chưa đầy ba tuần tới với mức định giá đáng kinh ngạc 1,75 nghìn tỷ USD, buộc phải nhanh chóng đưa vào các chỉ số lớn như Nasdaq 100 và thử thách khẩu vị của nhà đầu tư trong một thị trường chứng kiến S&P 500 có 8 tuần tăng điểm liên tiếp. Đợt chào bán này sẽ có quy mô lớn nhất lịch sử, và với việc S&P 500 chốt phiên thứ Sáu ở mức 7.473,47, tăng 0,9% trong tuần, thị trường có vẻ đã sẵn sàng cho một đợt niêm yết lớn mới. Tuy nhiên, quy mô khổng lồ của đợt IPO và việc đưa vào chỉ số sau đó khiến các nhà phân tích phải theo dõi các dấu hiệu méo mó thị trường.

Lance Roberts của Seeking Alpha cho biết: "Sự kỳ vọng là rất lớn, sự méo mó chỉ số là có thật, và sự hạ nhiệt sau IPO là một trong những mô hình nhất quán nhất trong lịch sử thị trường."

S&P 500 chốt phiên thứ Sáu ở mức 7.473,47, tăng 0,37% trong ngày và 0,9% trong tuần, ghi dấu tuần tăng điểm thứ tám liên tiếp. Chỉ số VIX đóng cửa ở mức 16,78, dưới 17 và phù hợp với một nhịp độ thị trường trật tự. Vàng giảm 0,76% xuống còn 4.508 USD khi nhu cầu trú ẩn an toàn giảm dần. Các đợt IPO trong thị trường nóng thường giảm từ 4% đến 8% tính đến khi đóng cửa ngày giao dịch đầu tiên. Đến tuần đầu tiên, giá thường giảm từ 8% đến 18% so với mức đỉnh.

Câu hỏi then chốt đối với các nhà đầu tư là liệu câu chuyện tăng trưởng dài hạn của SpaceX có thể lấn át các rủi ro ngắn hạn về sự điều chỉnh giá sau IPO và các số liệu tài chính của chính công ty, vốn cho thấy khoản lỗ 4,9 tỷ USD trên doanh thu 18,7 tỷ USD vào năm 2025 hay không. Thử thách đầu tiên sẽ đến với báo cáo thu nhập đầu tiên, cùng với việc hết hạn hạn chế chuyển nhượng của người nội bộ sẽ làm tăng thêm rủi ro nguồn cung vào cuối năm 2026.

Sức nặng của sự kỳ vọng

Đợt IPO sắp tới của SpaceX không chỉ là bài kiểm tra đối với công ty mà còn đối với chính thị trường. Quy mô khổng lồ của đợt chào bán, với định giá 1,75 nghìn tỷ USD, đồng nghĩa với việc nó sẽ được đưa ngay vào các chỉ số lớn như Nasdaq 100 và có khả năng là S&P 500. Điều này sẽ buộc các quỹ thụ động phải mua cổ phiếu, tạo ra một làn sóng nhu cầu có thể hỗ trợ giá ban đầu. Tuy nhiên, điều này cũng tạo ra rủi ro tập trung, với một công ty duy nhất mới niêm yết có trọng số đáng kể trong các chỉ số này.

Lịch sử hạ nhiệt sau IPO

Mặc dù sự phấn khích ban đầu xung quanh một đợt IPO lớn có thể rất mãnh liệt, lịch sử cho thấy điều này thường phai nhạt. Các đợt IPO nóng như SpaceX thường chứng kiến sự tăng vọt trong ngày đầu tiên, sau đó là mức giảm 15–25% trước báo cáo thu nhập đầu tiên. Điều này thường do sự kết hợp của nhiều yếu tố, bao gồm việc chốt lời của các nhà đầu tư sớm và sự đánh giá tỉnh táo hơn về các nền tảng cơ bản của công ty khi sự hào nhoáng ban đầu lắng xuống. Việc hết hạn hạn chế chuyển nhượng cổ phiếu nội bộ vào cuối năm 2026 cũng sẽ làm tăng nguồn cung cổ phiếu trên thị trường, tiềm ẩn khả năng gây áp lực giảm giá hơn nữa.

Chiều hướng chính trị của đầu tư

Một nghiên cứu học thuật gần đây có tên "Sự phân cực chính trị và kỳ vọng thị trường chứng khoán" đã làm nổi bật một cạm bẫy tiềm tàng khác đối với các nhà đầu tư. Nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Nam California, Đại học Arizona và Đại học Bang Colorado thực hiện, phát hiện ra rằng kỳ vọng vào thị trường chứng khoán của các nhà đầu tư thường bị thúc đẩy bởi bản sắc đảng phái thay vì phân tích kinh tế khách quan. Sự thiên kiến này được báo cáo là rõ rệt hơn ở những cá nhân có trình độ học vấn và hiểu biết tài chính cao hơn. Ví dụ, trong nhiệm kỳ tổng thống của Trump, Chỉ số Tâm lý Người tiêu dùng của Đại học Michigan trong số những người ủng hộ đảng Cộng hòa đứng ở mức 85,0, cao hơn 49,5 điểm so với mức 35,5 của những người ủng hộ đảng Dân chủ. Điều này cho thấy sự liên kết chính trị của các nhà đầu tư có thể khiến họ xác định sai thời điểm thị trường, chẳng hạn như bán tài sản và chuyển sang tiền mặt khi đảng đối lập nắm quyền, từ đó bỏ lỡ các khoản lợi nhuận tiềm năng của thị trường.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.