SpaceX IPO định giá 2.000 tỷ USD, Altimetry chỉ ra 3 cổ phiếu thay thế tốt hơn

SpaceX gia nhập thị trường công khai với mức định giá 1.800 tỷ USD, nhưng Altimetry Research cho rằng ba cổ phiếu kém nổi bật hơn mang lại lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro cao hơn.

SpaceX đã hoàn tất đợt IPO lớn nhất lịch sử vào ngày 12/6, với giá chào bán 135 USD/cổ phiếu, đạt giá trị thị trường trên 2.000 tỷ USD, nhưng cổ phiếu sau đó đã giảm 32% so với đỉnh trong phiên giao dịch là 225,64 USD.

"SpaceX là một doanh nghiệp thực sự có giá trị, nhưng mức định giá hiện tại đã phản ánh nhiều năm thực thi hoàn hảo", Rob Spivey, giám đốc nghiên cứu tại Altimetry Research, cho biết. "Đối với hầu hết nhà đầu tư, có những cơ hội sạch sẽ hơn với tỷ lệ cược tốt hơn nằm ngay bên cạnh câu chuyện về SpaceX."

Công ty đã huy động được khoảng 75 tỷ USD trong đợt phát hành cổ phiếu ra công chúng, với cổ phiếu tăng vọt lên mức cao nhất trong phiên là 225,64 USD vào ngày 16/6 trước khi giảm trong ba phiên liên tiếp. Tính đến cuối tháng 6, SPCX giao dịch quanh mức 153 USD, vẫn cao hơn giá IPO 135 USD nhưng thấp hơn nhiều so với đỉnh, đưa vốn hóa thị trường của công ty lên khoảng 2.000 tỷ USD. SpaceX báo cáo doanh thu 18,7 tỷ USD cho năm 2025, với Starlink đóng góp 61%, tương đương 11,4 tỷ USD, đồng thời ghi nhận lỗ ròng GAAP gần 5 tỷ USD do chi tiêu vốn lớn.

Đợt bán tháo sau IPO cho thấy thách thức đối với các công ty mới lên sàn với định giá cao: bất kỳ vấp ngã nào trong thực thi hoặc thay đổi tâm lý thị trường cũng có thể gây ra sự sụt giảm mạnh. Phân tích của Altimetry cho thấy mặc dù quỹ đạo dài hạn của SpaceX vẫn hấp dẫn, nhưng tỷ lệ rủi ro-lợi nhuận lại nghiêng về các cổ phiếu có kỳ vọng tăng trưởng dựa trên kết quả tài chính hiện tại thực tế hơn.

Altimetry Research, do nhà phân tích kỳ cựu Joel Litman đồng sáng lập, đã đánh giá SpaceX qua ba mảng chính: dịch vụ phóng, Internet vệ tinh Starlink và đơn vị trí tuệ nhân tạo xAI mới được mua lại. Doanh thu định kỳ từ đăng ký Starlink — 10,3 triệu khách hàng đang hoạt động tại 160 quốc gia tính đến tháng 3/2026 — cung cấp động lực tăng trưởng rõ rệt, nhưng chi tiêu vốn dự kiến lên tới 119 tỷ USD cho việc xây dựng trung tâm dữ liệu Terafab cho thấy khoảng cách giữa thu nhập hiện tại và tham vọng tương lai. Các nhà phân tích đã xác định ba cổ phiếu thay thế mà họ tin rằng mang lại lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro vượt trội, mặc dù tên cụ thể không được tiết lộ trong báo cáo đã công bố.

Khoảng Cách Định Giá Giữa Kỳ Vọng và Thực Tế

Quỹ đạo định giá của SpaceX thực sự phi thường. Công ty được định giá 137 tỷ USD vào tháng 1/2023, tăng lên 350 tỷ USD vào tháng 12/2024, đạt 800 tỷ USD vào tháng 12/2025, và đạt khoảng 1.250 tỷ USD sau khi sáp nhập với xAI vào tháng 2/2026 — tất cả trước khi niêm yết công khai. Tại mức giá IPO 135 USD, công ty có định giá khoảng 1.750 tỷ USD, vượt qua cả Amazon và Microsoft về vốn hóa thị trường trước khi sụt giảm.

Để so sánh, các công ty hàng không vũ trụ và quốc phòng truyền thống giao dịch ở mức bội số thấp hơn nhiều. Lockheed Martin, Boeing và Northrop Grumman mỗi công ty có giá trị thị trường được đo bằng hàng chục hoặc dưới 100 tỷ USD. Các nhà đầu tư đang định giá SpaceX không phải như một nhà cung cấp dịch vụ phóng mà là một nền tảng công nghệ bao gồm truyền thông vệ tinh, trí tuệ nhân tạo và vận tải vũ trụ — một canh bạc đòi hỏi tất cả các mảng kinh doanh này phải mở rộng quy mô đồng thời.

Sự Sụt Giảm Báo Hiệu Điều Gì

Mức giảm 32% từ đỉnh sau IPO đến mức giao dịch cuối tháng 6 của SpaceX phản ánh mô hình đã thấy ở các đợt niêm yết công nghệ cao cấp khác, nơi sự hưng phấn ban đầu nhường chỗ cho đánh giá lại các yếu tố cơ bản. Việc cổ phiếu được thêm vào các chỉ số FTSE Russell vào cuối tháng 6 có thể làm gia tăng biến động, khi các quỹ theo chỉ số điều chỉnh danh mục với lượng cổ phiếu lưu hành tương đối nhỏ so với giá trị thị trường 2.000 tỷ USD của công ty.

Spivey và Litman của Altimetry cho rằng việc thị trường sẵn sàng gán định giá 2.000 tỷ USD cho một công ty báo lỗ ròng GAAP gần 5 tỷ USD trong năm 2025 phản ánh sự lạc quan phi thường về dòng tiền trong tương lai. Câu hỏi đặt ra cho các nhà đầu tư là liệu sự lạc quan đó có chính đáng hay không — hay liệu có cơ hội tốt hơn ở những công ty nơi khoảng cách giữa giá và hiệu suất hẹp hơn.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.