NATO mời 4 quốc gia vùng Vịnh dự Thượng đỉnh khi Khủng hoảng Hormuz làm chao đảo Thị trường Dầu mỏ

NATO có kế hoạch mời bốn quốc gia Ả Rập vùng Vịnh quan trọng tham dự hội nghị thượng đỉnh vào tháng 7 tại Ankara, một động thái nhằm xây dựng một khuôn khổ an ninh mới khi cuộc chiến ở Iran và cuộc khủng hoảng ở eo biển Hormuz đe dọa tạo ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu dài hạn.

"Hòa bình thực sự không thể được xây dựng bằng những lời lẽ nhục mạ, đe dọa và ép buộc trả đũa," Kazem Gharibabadi, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề Pháp lý và Quốc tế, cho biết hôm thứ Ba, báo hiệu quyết tâm của Tehran khi chi phí xung đột gia tăng.

Lời mời tới Bahrain, Kuwait, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất được đưa ra khi giá dầu tăng vọt do lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung kéo dài. Giá dầu của Mỹ đã đẩy lên gần 104 USD/thùng, tăng khoảng 17% so với mức thấp của tuần trước, trong khi Cơ quan Năng lượng Quốc tế cảnh báo rằng nguồn cung dầu toàn cầu có thể giảm 3,9 triệu thùng/ngày vào năm 2026. Sự gián đoạn này đã khiến lượng dầu nhiên liệu phản lực nhập khẩu của châu Âu từ Trung Đông sụp đổ từ 330.000 thùng/ngày trong tháng 3 xuống còn 60.000 thùng/ngày trong tháng 4.

Rủi ro nằm ở sự ổn định của nguồn cung năng lượng toàn cầu, vốn phụ thuộc nặng nề vào eo biển Hormuz. Các nhà phân tích tin rằng nỗ lực tiếp cận của NATO phản ánh một nỗ lực tạo ra một cấu trúc phối hợp để quản lý rủi ro đường thủy này bị phong tỏa bán vĩnh viễn. Tuy nhiên, nỗ lực này trở nên phức tạp do sự chia rẽ chiến lược sâu sắc cả trong liên minh phương Tây và giữa các quốc gia vùng Vịnh.

Căng thẳng xuyên Đại Tây Dương lộ diện

Cuộc khủng hoảng Hormuz đã làm nổi bật rõ rệt sự rạn nứt ngày càng tăng giữa Hoa Kỳ và các đồng minh châu Âu. Chính quyền Trump đã gây áp lực buộc các quốc gia châu Âu tham gia sứ mệnh hải quân "Dự án Tự do" để hộ tống các tàu thương mại, nhưng các quốc gia như Đức, Tây Ban Nha và Ý đã phản đối, lo sợ bị lôi kéo vào một cuộc xung đột quân sự trực tiếp với Iran.

Sự ma sát này càng được nhấn mạnh bởi các quyết định gần đây của Mỹ về việc rút quân khỏi Đức, một động thái được coi rộng rãi là chiến thuật gây sức ép của Tổng thống Trump nhằm buộc các đồng minh châu Âu tăng chi tiêu an ninh của chính họ và tuân theo lập trường cứng rắn hơn của Washington đối với Iran. Cuộc xung đột cũng đang gây áp lực lên tài chính của Mỹ, với ước tính chi phí của Lầu Năm Góc cho cuộc chiến gần đây đã tăng lên 29 tỷ USD.

Một vùng Vịnh bị chia rẽ

Làm phức tạp thêm bất kỳ phản ứng thống nhất nào là sự thiếu đồng thuận giữa các quốc gia vùng Vịnh. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất được cho là đã áp dụng một thái độ hung hăng hơn, bị cáo buộc thực hiện các cuộc tấn công quân sự bí mật chống lại các cơ sở của Iran. Ngược lại, các quốc gia như Ả Rập Xê-út và Qatar đã thận trọng hơn, ưu tiên hạ nhiệt ngoại giao để bảo vệ nền kinh tế của họ khỏi một cuộc chiến tranh khu vực toàn diện.

Sự khác biệt này cho thấy thách thức mà NATO phải đối mặt trong việc xây dựng một đối tác an ninh nhất quán. Trong khi một số quốc gia vùng Vịnh có thể hoan nghênh sự ủng hộ mạnh mẽ hơn từ Mỹ và NATO để chống lại Iran, họ cũng lo sợ rằng việc hoàn toàn liên minh với Mỹ có thể khiến họ phải chịu sự trả đũa trực tiếp và gây hại hơn từ Tehran. Hội nghị thượng đỉnh sắp tới vào ngày 7-8 tháng 7 sẽ là một bài kiểm tra quan trọng liệu những lợi ích khác biệt này có thể được dung hòa thành một kiến trúc an ninh ổn định, dài hạn cho hành lang năng lượng quan trọng nhất thế giới hay không.

Bài viết này chỉ dành cho mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.