Chương trình thí điểm thanh toán USDC của Meta trên Polygon và Solana đánh dấu bài kiểm tra lớn nhất từ trước đến nay về việc liệu stablecoin có thể thay thế các hệ thống thanh toán truyền thống cho nền kinh tế sáng tạo hay không.
Meta bắt đầu trả thù lao cho một số nhà sáng tạo được chọn bằng USDC trên Polygon và Solana, thử nghiệm xem stablecoin có thể thay thế các chuyển khoản ngân hàng chậm chạp cho các khoản thanh toán xuyên biên giới trên hơn 160 thị trường hay không.
"Việc thanh toán trên chuỗi rất nhanh, nhưng điểm nghẽn thực sự nằm ở chặng cuối — chuyển đổi USDC sang tiền tệ địa phương mà không làm mất đi biên lợi nhuận," Diana Chen, chuyên gia phân tích chính sách stablecoin và quản lý tiền mã hóa tại Edgen, cho biết.
Chương trình thí điểm, đang triển khai tại Colombia và Philippines, xử lý thanh toán thông qua Stripe và thanh toán trên Polygon hoặc Solana. Polygon cho biết họ có thể hỗ trợ 5.000 giao dịch mỗi giây, cho thấy năng lực xử lý thanh toán hàng loạt. Theo dữ liệu từ DeFiLlama, tổng vốn hóa thị trường của stablecoin đạt khoảng 315,3 tỷ USD, với USDC và USDT chiếm ưu thế về nguồn cung.
Nếu Meta mở rộng chương trình thí điểm ra 160 thị trường như đã đưa tin, thanh toán bằng stablecoin có thể định hình lại cách các nền tảng xã hội xử lý thù lao cho nhà sáng tạo — nhưng chỉ khi cơ sở hạ tầng chuyển đổi sang tiền pháp định bắt kịp được tốc độ xử lý trên chuỗi.
Tại sao là stablecoin, và tại sao là bây giờ
Các nền tảng xã hội gửi hàng tỷ đô la tiền thù lao cho nhà sáng tạo ở hàng chục quốc gia mỗi năm. Chuyển khoản ngân hàng phải đối mặt với thời gian cắt lệnh, phí ngân hàng trung gian và chi phí chuyển đổi tiền tệ có thể làm hao hụt từ 5% đến 10% thu nhập của nhà sáng tạo. USDC, do Circle phát hành, thanh toán trong vài phút trên Polygon và Solana với phí mạng chỉ bằng một phần nhỏ xu.
Đối với các nhà sáng tạo ở các thị trường mới nổi như Colombia và Philippines, sức hấp dẫn rất rõ ràng: thu nhập bằng đô la đến trong vài phút thay vì nhiều ngày, mà không phụ thuộc vào giờ làm việc của ngân hàng địa phương. Thách thức là chuyển đổi số đô la đó sang peso mà không làm mất đi lợi thế về tốc độ.
Nút thắt cổ chai ở khâu chuyển đổi
Các nhà sáng tạo nhận USDC phải tìm một sàn giao dịch hoặc công ty fintech bên thứ ba để chuyển đổi sang tiền tệ địa phương. Phí giao dịch, yêu cầu xác minh danh tính (KYC) và hạn mức rút tiền khác nhau rất nhiều theo từng quốc gia. Tại Colombia, những nhà sáng tạo có tài khoản sàn giao dịch uy tín có thể rút tiền mặt trong ngày; những người khác có thể mất nhiều ngày để hoàn tất xác minh hoặc tìm kiếm tỷ giá tốt hơn.
Theo The Cryptonomist, việc Circle ra mắt cirBTC, một token ERC-20 được hỗ trợ 1:1 bằng bitcoin với cơ chế xác minh dự trữ trên chuỗi, cho thấy sự đầu tư sâu hơn vào cơ sở hạ tầng tiền tệ hóa. Tuy nhiên, khoảng cách giữa thanh toán trên chuỗi và chuyển đổi sang tiền pháp định vẫn là ràng buộc chính đối với việc áp dụng stablecoin trong nền kinh tế sáng tạo.
Ý nghĩa đối với các nền tảng và nhà sáng tạo
Đối với Meta, thanh toán bằng stablecoin giúp tách biệt việc thanh toán khỏi mạng lưới đối tác ngân hàng chắp vá ở mỗi thị trường. Đối với các nhà sáng tạo, quy trình làm việc hiện bao gồm thiết lập ví, lựa chọn chuỗi khối và lập kế hoạch chuyển đổi — những công việc mà các khoản thanh toán truyền thống không yêu cầu.
Các nhà sáng tạo cần một ví tương thích trên Polygon hoặc Solana, hiểu biết về các lựa chọn chuyển đổi tại địa phương và tài liệu để khai báo thuế. Thu nhập từ stablecoin có thể bị đánh thuế tại thời điểm nhận, tại thời điểm chuyển đổi hoặc cả hai, tùy thuộc vào khu vực tài phán.
Chương trình thí điểm cũng tạo ra nhu cầu tìm kiếm: khi các nhà sáng tạo tìm kiếm "cách rút USDC tại Colombia" hoặc "chuyển USDC sang PHP," những kết quả trả lời rõ ràng và mang tính địa phương sẽ thu hút làn sóng người dùng stablecoin tiếp theo.
Rủi ro cần theo dõi
Sự phân mảng trong khâu chuyển đổi vẫn là rủi ro lớn nhất. Các nhà sáng tạo phải tìm hiểu các sàn giao dịch với mức phí, hạn mức và yêu cầu tuân thủ khác nhau. Sự khác biệt về quy định giữa các khu vực tài phán có thể hạn chế việc chuyển đổi stablecoin. Độ tin cậy của chuỗi khối — tắc nghẽn hoặc gián đoạn trên Polygon hoặc Solana — có thể làm chậm các khoản thanh toán. Và các vụ lừa đảo nhắm vào người dùng ví mới có khả năng sẽ gia tăng khi nhiều nhà sáng tạo lần đầu tiên tự quản lý khóa riêng tư.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.