Lời kêu gọi tạm dừng mua vàng trong một năm của Thủ tướng Narendra Modi làm nổi bật áp lực kinh tế ngày càng tăng đối với Ấn Độ từ cuộc xung đột địa chính trị kéo dài ở Trung Đông.
Cổ phiếu của các công ty kim hoàn Ấn Độ đã lao dốc vào thứ Hai sau khi Thủ tướng Narendra Modi đưa ra lời kêu gọi công khai hiếm hoi yêu cầu người dân ngừng mua vàng trong ít nhất một năm, một biện pháp nhằm giảm bớt áp lực lên thâm hụt thương mại đang nới rộng và đồng nội tệ đang suy yếu của quốc gia. Lời kêu gọi này phản ánh mối lo ngại sâu sắc tại New Delhi về những hệ lụy kinh tế từ giá dầu tăng cao do cuộc xung đột kéo dài liên quan đến Iran, đe dọa quỹ đạo tăng trưởng của Ấn Độ.
"Chúng ta đang chi tiêu rất nhiều ngoại hối cho việc nhập khẩu vàng, và người dân nên tránh điều này," ông Modi nói trong một bài phát biểu công khai, đồng thời kêu gọi công dân cắt giảm tiêu thụ nhiên liệu và giảm các chuyến du lịch nước ngoài không thiết yếu. Những nhận xét này nhấn mạnh quan điểm của chính phủ rằng xung đột Tây Á là mối đe dọa lớn hơn đối với thâm hụt tài khoản vãng lai của Ấn Độ so với tăng trưởng tổng thể, theo các nguồn tin thân cận với vấn đề này.
Phản ứng của thị trường diễn ra ngay lập tức và mạnh mẽ. Cổ phiếu của Senco Gold Ltd. đã giảm tới 10,8%, trong khi Kalyan Jewellers India Ltd. giảm 9,5% trong phiên giao dịch thứ Hai. Động thái này diễn ra sau một giai đoạn áp lực căng thẳng đối với nền kinh tế Ấn Độ, với đồng rupee trượt xuống mức thấp kỷ lục 95,33 đổi 1 USD và dự trữ ngoại hối giảm xuống còn 691 tỷ USD vào tháng 4 từ mức đỉnh 728,5 tỷ USD vào tháng 2.
Vấn đề cốt lõi là thâm hụt tài khoản vãng lai (CAD) ngày càng tăng, mà cơ quan xếp hạng Crisil và Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo có thể đạt 2% GDP, tương đương khoảng 84,5 tỷ USD vào năm 2026. Một khoản CAD có nghĩa là Ấn Độ chi tiêu nhiều ngoại tệ cho nhập khẩu hơn số tiền kiếm được từ xuất khẩu và các nguồn thu nhập khác. Mặc dù được tài trợ thông qua đầu tư nước ngoài, nhưng nguồn vốn đó trở nên bấp bênh khi sự không chắc chắn toàn cầu đẩy các nhà đầu tư hướng tới các tài sản trú ẩn an toàn như đô la Mỹ.
Cú sốc dầu thô làm nới rộng thâm hụt
Nền kinh tế Ấn Độ rất nhạy cảm với giá năng lượng, vì quốc gia này nhập khẩu phần lớn dầu thô. Với cuộc xung đột ở Trung Đông đẩy giá dầu thô Brent vượt mốc 100 USD/thùng, hóa đơn nhập khẩu của quốc gia này đã tăng vọt. Vàng là mặt hàng lớn thứ hai trong hóa đơn đó, khiến nó trở thành mục tiêu rõ ràng cho các biện pháp cắt giảm nhập khẩu.
Áp lực kinh tế lan rộng đến các hộ gia đình. Đồng rupee yếu hơn làm tăng chi phí của tất cả các mặt hàng nhập khẩu, dẫn đến lạm phát trong nước. Lạm phát CPI của Ấn Độ đã tăng lên 3,4% vào tháng 3 từ mức 2,74% vào tháng 1. Nếu những áp lực này tiếp tục, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) có thể buộc phải duy trì lãi suất repo chính sách, hiện ở mức 5,25%, ở mức cao hoặc thậm chí thắt chặt hơn nữa để bảo vệ đồng tiền và kiểm soát giá cả. Điều này sẽ dẫn đến chi phí vay cao hơn cho các khoản vay mua nhà và đầu tư doanh nghiệp, làm giảm tiêu dùng - động lực chính của nền kinh tế Ấn Độ.
RBI tìm kiếm các lựa chọn thu hút dòng vốn USD
Để đối phó với áp lực ngày càng tăng, RBI được cho là đang xem xét một số biện pháp để củng cố bộ đệm ngoại hối của mình. Theo các nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận, ngân hàng trung ương đang nghiên cứu khôi phục cơ chế năm 2013 để thu hút tiền gửi bằng đô la từ những người Ấn Độ không cư trú, một chương trình trước đây đã mang lại khoảng 26 tỷ USD.
Một lựa chọn khác đang được xem xét là xóa bỏ mức thuế khấu trừ 5% đối với các nhà đầu tư trái phiếu chính phủ nước ngoài để khuyến khích dòng vốn chảy vào. Trong khi các nhà đầu tư nước ngoài là những người mua ròng trái phiếu Ấn Độ vào năm 2025, động lực đó đã hạ nhiệt đáng kể vào năm 2026 khi tâm lý xấu đi sau khi cuộc xung đột Iran bắt đầu.
Tuy nhiên, lời kêu gọi của ông Modi phải đối mặt với những rào cản văn hóa đáng kể. Vàng là trung tâm trong đời sống văn hóa và tôn giáo của người Ấn Độ, được coi là một công cụ tiết kiệm quan trọng và là yếu tố tốt lành trong các đám cưới và lễ hội. Truyền thống lâu đời này có thể hạn chế tác động thực tế từ lời kêu gọi của Thủ tướng, tạo ra sự bất ổn kéo dài cho một trong những thị trường vàng lớn nhất thế giới.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.