Các điểm chính
Nguồn cung gạo toàn cầu đang chịu áp lực đáng kể vào năm 2026, với giá cả sẵn sàng biến động khi cuộc chiến Iran, chi phí đầu vào tăng và hiện tượng El Nino mới nổi đe dọa sản xuất trên khắp châu Á.
"Giá tăng có thể gây áp lực lên ngân sách hộ gia đình, đặc biệt là ở các khu vực nhạy cảm với giá như châu Á và châu Phi," Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc cảnh báo, gây nghi ngờ về những dự báo trước đó về sản lượng kỷ lục vào năm 2025/26.
Xung đột ở Trung Đông đã tác động trực tiếp đến chi phí nhiên liệu và phân bón, một động lực chính dẫn đến việc giảm diện tích trồng trọt. Tại Thái Lan, những nông dân như Sripai Kaew-Eam đang cắt giảm sử dụng phân bón do tăng giá, một động thái đe dọa khả năng tồn tại của các vụ mùa trong tương lai, theo các báo cáo của đại lý.
Sự kết hợp giữa áp lực chi phí và thời tiết bất lợi có thể dẫn đến thị trường thắt chặt nhất trong nhiều năm, có khả năng kích hoạt các hạn chế xuất khẩu và lạm phát giá thực phẩm đáng kể. Sự ổn định của an ninh lương thực toàn cầu hiện phụ thuộc vào việc giải quyết nhanh chóng các nút thắt trong chuỗi cung ứng và các kiểu thời tiết thuận lợi cho đến cuối năm.
Cuộc chiến ở Trung Đông đã làm gián đoạn nghiêm trọng giao thông đường biển, làm trầm trọng thêm các vấn đề mà nông dân phải đối mặt. Các cuộc tấn công vào tàu thuyền ở Biển Đỏ đã buộc nhiều tàu phải chuyển hướng quanh châu Phi, và việc vận chuyển qua eo biển Bab el-Mandeb vẫn ở mức khoảng một nửa so với mức trước khi có tấn công, theo dữ liệu kinh tế gần đây. Những gián đoạn vận tải này làm tăng chi phí và làm chậm toàn bộ chuỗi cung ứng, ảnh hưởng nặng nề nhất đến các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu.
Cơn ác mộng hậu cần này đang diễn ra khi hiện tượng thời tiết El Nino xuất hiện, được dự báo sẽ mang lại điều kiện khô hạn hơn cho Đông Nam Á, làm thắt chặt thêm sản lượng từ các nước xuất khẩu hàng đầu như Thái Lan và Việt Nam và ảnh hưởng đến các quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu như Philippines và Indonesia.
Gạo là trung tâm của an ninh lương thực toàn cầu, và những áp lực hiện tại đang buộc các nhà sản xuất vào những vị thế khó khăn. Giá dầu diesel tăng vọt, do xung đột thúc đẩy, không chỉ ảnh hưởng đến việc trồng trọt và thu hoạch mà còn cả việc vận chuyển các nông sản tinh tế.
Hạn chế xuất khẩu và nút thắt vận tải hiện đang là tâm điểm của một cuộc khủng hoảng đang nhen nhóm. Mặc dù LHQ trước đó đã dự báo sản lượng gạo kỷ lục, sự kết hợp giữa xung đột địa chính trị và các thách thức khí hậu đã tạo ra sự không chắc chắn đáng kể. Các thương nhân cảnh báo rằng các giải pháp nhanh chóng là cần thiết để tránh những hậu quả thảm khốc cho thị trường gạo toàn cầu.
Bài viết này chỉ mang tính chất cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
