Những điểm chính:
- ECB dự kiến tăng 25 điểm cơ bản lên 2,25% vào thứ Năm
- Lạm phát Khu vực đồng euro tăng tốc lên 3,2% trong tháng 5, cao hơn mục tiêu 2%
- Các nhà kinh tế cho rằng dư địa thắt chặt thêm còn hạn chế do tăng trưởng yếu
Quay lại
ECB chuẩn bị nâng lãi suất lên 2,25% khi chiến tranh Iran thúc đẩy lạm phát
Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẵn sàng thực hiện đợt tăng lãi suất đầu tiên trong gần ba năm vào thứ Năm tuần này, nhằm ứng phó với cú sốc lạm phát do năng lượng gây ra từ xung đột Iran — một diễn biến có nguy cơ vượt quá tốc độ suy yếu của nền kinh tế Khu vực đồng euro.
ECB dự kiến sẽ nâng lãi suất tiền gửi thêm 0,25 điểm phần trăm lên 2,25% vào thứ Năm, trở thành ngân hàng trung ương lớn đầu tiên thắt chặt chính sách để đối phó với cú sốc năng lượng từ cuộc chiến Iran, khi lạm phát Khu vực đồng euro tăng tốc lên 3,2% trong tháng 5.
"Bất cứ điều gì ngoài việc tăng lãi suất tại cuộc họp ECB sẽ là một bất ngờ lớn," Carsten Brzeski, trưởng bộ phận kinh tế vĩ mô toàn cầu tại ING, cho biết. "Đây sẽ là một đợt tăng mang tính bảo hiểm sau những chỉ trích rằng ECB đã hành động chậm vào năm 2022."
Giá tiêu dùng tại 21 quốc gia thuộc Khu vực đồng euro đã tăng 3,2% trong tháng 5 so với cùng kỳ năm trước, tăng từ mức 3% trong tháng 4 và cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của ECB, theo dữ liệu sơ bộ. Lạm phát cốt lõi, loại bỏ các thành phần biến động như năng lượng và thực phẩm, đã tăng tốc lên 2,5% từ mức 2,2%. Thị trường tương lai phản ánh xác suất khoảng 97% cho việc tăng 0,25 điểm phần trăm, theo dữ liệu từ Bloomberg, trong khi hơn 90% nhà kinh tế trong một cuộc khảo sát của Reuters cũng kỳ vọng động thái này.
Quyết định lãi suất được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế Khu vực đồng euro đang suy giảm — dữ liệu điều chỉnh hôm thứ Sáu cho thấy GDP quý I giảm 0,2% — và Liên minh châu Âu đã cắt giảm dự báo tăng trưởng năm 2026 xuống còn 0,9% từ mức 1,2% vào tháng trước. Các nhà kinh tế nhìn chung cho rằng dư địa thắt chặt thêm là hạn chế, với 60% số người được Reuters khảo sát kỳ vọng sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa, có khả năng vào tháng 9, để đưa lãi suất tiền gửi lên 2,50%.
Động thái dự kiến của ECB đánh dấu sự đảo chiều mạnh mẽ so với chu kỳ nới lỏng bắt đầu vào tháng 6/2024, khi ngân hàng trung ương này bắt đầu cắt giảm từ đỉnh 4% sau khi lạm phát hạ nhiệt từ mức hai con số do cuộc xâm lược Ukraine của Nga gây ra. Tám lần cắt giảm liên tiếp đã đưa lãi suất tiền gửi xuống 2% vào tháng 6/2025, nơi nó duy trì suốt một năm trước khi xung đột Iran làm đảo lộn triển vọng.
Chiến tranh và việc gần như đóng cửa hoàn toàn Eo biển Hormuz đã đẩy chi phí năng lượng toàn cầu tăng mạnh, tác động trực tiếp vào lạm phát Khu vực đồng euro. Khu vực này phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, khiến nó đặc biệt dễ bị tổn thương trước cú sốc cung.
"Việc tăng lãi suất vào tháng 6 chủ yếu nhằm bảo vệ uy tín chống lạm phát của ECB và giúp neo giữ kỳ vọng," Martin Wolburg, nhà kinh tế cấp cao tại Generali Investments, nhận định. "Nhưng với hy vọng về một thỏa thuận hòa bình trong xung đột Iran đang phai nhạt và rủi ro stagflation vẫn ở mức cao, Chủ tịch Christine Lagarde có thể sẽ muốn để ngỏ khả năng thắt chặt thêm nếu cần thiết."
Sự đánh đổi giữa Tăng trưởng và Lạm phát
Các dự báo kinh tế vĩ mô mới của ECB, dự kiến công bố cùng với quyết định lãi suất, được các nhà kinh tế tại DWS và BNP Paribas AM dự đoán sẽ cho thấy ước tính lạm phát cao hơn đáng kể cho năm 2026 và 2027. Dự báo tháng 3 đưa ra mức lạm phát 2,6% cho năm 2026, nhưng ước tính đồng thuận hiện đứng ở mức 2,9%.
"Giả định rằng giá dầu không sớm quay lại mức trước xung đột, các ước tính lạm phát cho năm 2026 và 2027 sẽ cần được điều chỉnh tăng đáng kể," Ulrike Kastens, nhà kinh tế cấp cao tại DWS, cho biết. Đồng thời, PMI tổng hợp Khu vực đồng euro của S&P Global đã giảm xuống 48,5 trong tháng 5, đánh dấu hai tháng liên tiếp suy giảm — lần đầu tiên kể từ cuối năm 2024.
Raphaël Gallardo, chuyên gia kinh tế trưởng tại Carmignac, cảnh báo rằng tình hình khác với năm 2022. "Mối quan hệ giữa lợi nhuận và việc làm ngày nay yếu hơn nhiều so với năm 2022, và thị trường lao động lỏng lẻo hơn đồng nghĩa với sức mặc cả của người lao động yếu hơn, hạn chế phạm vi thắt chặt chỉ còn hai đợt tăng vào mùa hè," ông nói.
Phản ứng của thị trường và lộ trình phía trước
Lợi suất trái phiếu chính phủ Khu vực đồng euro đã tăng mạnh trong năm nay khi kỳ vọng lãi suất chuyển từ cắt giảm thêm sang tăng. Lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm giao dịch quanh mức 3%, phản ánh khối lượng phát hành cao hơn, lo ngại về tài khóa và triển vọng tăng trưởng bất định. Việc tăng lãi suất thường đẩy lợi suất lên cao hơn và giá trái phiếu xuống thấp hơn.
Alessandro Tentori, giám đốc đầu tư khu vực châu Âu tại BNP Paribas AM, cho biết ECB "sẽ tiếp tục định khung chính sách theo hướng phụ thuộc vào dữ liệu, và ngày càng tập trung vào các hiệu ứng vòng hai đối với tiền lương, lạm phát cốt lõi và quá trình hình thành giá rộng hơn." Kịch bản cơ sở của ông dự báo hai đợt tăng 0,25 điểm phần trăm — vào tháng 6 và tháng 9 — sau đó là một giai đoạn giữ nguyên kéo dài đến hết năm 2027.
Các cuộc họp chính sách tiếp theo của ECB được lên lịch vào ngày 23/7, 10/9, 29/10 và 17/12. Khác với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương Anh (BoE), vốn giữ nguyên lãi suất trong khi đánh giá tác động của xung đột, ECB đang hành động trước — một quyết định tiềm ẩn rủi ro cho một khu vực vốn đã tiến gần đến suy thoái.
Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
[1] Thời điểm quyết định: Ngân hàng Trung ương châu Âu[2] ECB dự kiến đi đầu trong việc tăng lãi suất để ứng phó xung đột - WSJ[3] Quyết định lãi suất ECB: Những điều cần biết ngày 11/6 | Morningstar Nordics[4] ECB sẽ tăng lãi suất khi chiến tranh Trung Đông đẩy lạm phát leo thang[5] Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) thúc đẩy đồng euro kỹ thuật số trong khi bảo vệ quyền tiếp cận tiền mặt...
