Những điểm chính:
Bitcoin đang đối mặt với một bài kiểm tra về quản trị mà nó chưa từng vượt qua: liệu có nên đóng băng các đồng coin không hoạt động trước khi kẻ tấn công lượng tử có thể đánh cắp chúng.
Người sáng lập Binance, Changpeng Zhao, đã đề xuất đóng băng 1,1 triệu Bitcoin của Satoshi Nakamoto và các đồng coin không hoạt động khác dễ bị tấn công lượng tử, làm dấy lên cuộc tranh luận về nguyên tắc cốt lõi bất biến của Bitcoin.
"Những đồng coin bị mất chỉ khiến đồng coin của người khác trở nên có giá trị hơn một chút. Hãy coi đó như một khoản quyên góp cho tất cả mọi người," Satoshi Nakamoto đã viết, một dòng chữ hiện được trích dẫn trong BIP-361, bản đề xuất dự thảo của Jameson Lopp và năm nhà nghiên cứu sẽ chặn gửi tiền đến các địa chỉ dễ bị tổn thương khoảng ba năm sau khi kích hoạt.
Cuộc tranh luận trở nên cấp bách hơn vào tháng 3, khi Google Quantum AI công bố nghiên cứu ước tính rằng việc phá vỡ đường cong elliptic 256-bit bảo vệ Bitcoin có thể chỉ cần dưới 500.000 qubit vật lý chạy trong vài phút — thấp hơn nhiều so với các dự báo trước đây. Hơn một phần ba tổng số Bitcoin đã từng lộ khóa công khai trên chuỗi vào thời điểm đó, khiến chúng nằm trong các địa chỉ mà máy tính lượng tử có thể suy ra khóa riêng và rút sạch ví. Một bài báo tháng 6 năm 2026 có tiêu đề "Quantum Horizon" đưa ra xác suất một máy tính lượng tử có liên quan đến mật mã xuất hiện là khoảng 1/6 vào năm 2035, gần 30% vào năm 2040 và khoảng 60% vào năm 2050.
Sự lựa chọn rất rõ ràng. Một kẻ trộm lượng tử có thể lấy đi các đồng coin đã lộ, hoặc mạng lưới có thể khóa chúng để không ai giành được. Nhưng bất kỳ sự khóa ép buộc nào cũng vi phạm nguyên tắc sáng lập của Bitcoin: không ai có thể lấy tiền của người khác. Zhao, người đã nêu ra ý tưởng này như một câu hỏi trên podcast Galaxy Brains cùng với người đứng đầu Galaxy Research, Alex Thorn, sau đó đã phản bác lại các báo cáo cho rằng ông sẽ tự mình đóng băng địa chỉ của Satoshi. "Không có câu trả lời hoàn hảo," ông nói, cảnh báo rằng không làm gì có thể chứng minh là kết cục tồi tệ nhất trong tất cả.
70 Tỷ USD Rủi Ro Từ Các Đồng Coin Không Hoạt Động
Satoshi Nakamoto đã khai thác khoảng 1,1 triệu BTC vào năm 2009 và 2010, một kho báu trị giá khoảng 70 tỷ USD ở mức giá hiện tại gần 63.244 USD. Ước tính này dựa trên mô hình Patoshi được truy tìm bởi nhà nghiên cứu Sergio Demian Lerner. Nhưng vấn đề vượt xa một chiếc ví duy nhất. Bài báo của Google, do Ryan Babbush, Craig Gidney, Hartmut Neven, Justin Drake, Dan Boneh và những người khác đồng tác giả, ước tính rằng khoảng 6,9 triệu bitcoin trị giá khoảng 468 tỷ USD nằm trong các địa chỉ dễ bị tấn công lượng tử, theo báo cáo của Wall Street Journal.
Các công việc kỹ thuật để giải quyết mối đe dọa đã được tiến hành. BIP-360, được công bố với tên Pay-to-Merkle-Root và được gán vào ngày 18/12/2024, vẫn đang trong trạng thái dự thảo. Các tác giả của nó — Hunter Beast, Ethan Heilman và Isabel Foxen Duke — mô tả nó là một loại đầu ra mới giúp loại bỏ chi tiêu theo đường dẫn khóa dễ bị tổn thương lượng tử của Taproot trong khi vẫn giữ chức năng cây script. Bản đề xuất thừa nhận rằng việc bảo vệ chống lại các cuộc tấn công phơi nhiễm ngắn nhanh hơn có thể yêu cầu chữ ký hậu lượng tử sau này.
Câu Hỏi Quản Trị Mà Không Ai Muốn Trả Lời
Cách đóng khung vấn đề theo hướng Satoshi là phiên bản rõ ràng nhất của một lập luận khó chịu. Nếu một máy tính lượng tử trong tương lai có thể suy ra khóa riêng từ các khóa công khai Bitcoin đã bị lộ, việc không làm gì sẽ khiến các đồng coin cũ có nguy cơ bị đánh cắp. Khóa hoặc đốt các đồng coin đó sẽ ngăn chặn kẻ trộm, nhưng nó cũng sẽ nói với mọi người nắm giữ rằng các đảm bảo của Bitcoin có thể được viết lại khi đủ người đồng ý rằng rủi ro là đủ nghiêm trọng.
Suy nghĩ của Zhao phù hợp với BIP-361, điều này sẽ chặn gửi tiền đến các địa chỉ dễ bị tổn thương khoảng ba năm sau khi kích hoạt, sau đó vô hiệu hóa các chữ ký kế thừa hai năm sau đó. Các tác giả đưa ra một lựa chọn rõ ràng: một kẻ trộm lượng tử có thể lấy các đồng coin bị lộ, hoặc các thợ đào có thể từ từ thu hồi chúng. Mạng lưới thay vào đó có thể khóa chúng để không ai giành được.
Các đồng coin không hoạt động cũng đang bị tranh chấp trên một mặt trận hoàn toàn khác. Một nguyên đơn ẩn danh và hai công ty LLC ở Wyoming đang đấu tranh trong một vụ kiện tài sản bỏ rơi ở New York, tìm cách tuyên bố 39.069 địa chỉ không hoạt động — bao gồm cả các đồng coin của Satoshi — là của riêng họ. Một báo cáo của Galaxy do Thorn thực hiện nghi ngờ vụ kiện sẽ thành công.
Bitcoin có thể xử lý được vấn đề mật mã. Các sơ đồ hậu lượng tử đã tồn tại, và lộ trình nghiên cứu đã rõ ràng. Bài kiểm tra khó khăn hơn là liệu một cộng đồng được xây dựng xung quanh sự ngờ vực đối với chính quyền trung ương có thể phối hợp trước khi một kẻ tấn công lượng tử khiến nó không còn lựa chọn nào khác hay không. Các đồng coin không hoạt động đang tự đứng yên, và chiếc đồng hồ không còn mang tính lý thuyết nữa.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
