BoJ dự kiến nâng lãi suất lên 1% khi sự vắng mặt của Thống đốc Ueda làm lu mờ định hướng chính sách

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) được dự kiến rộng rãi sẽ nâng lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản lên 1% tại cuộc họp kết thúc vào ngày 16/6, mức cao nhất kể từ năm 1995, khi các nhà hoạch định chính sách đối mặt với lạm phát dai dẳng do chi phí năng lượng và đồng yen yếu thúc đẩy. Quyết định này, đánh dấu lần tăng thứ tư kể từ khi ngân hàng trung ương chấm dứt chính sách siêu nới lỏng vào năm 2024, diễn ra trong bối cảnh Thống đốc Kazuo Ueda vẫn đang nằm viện và sẽ vắng mặt cả cuộc họp lẫn cuộc họp báo sau quyết định.

"BoJ không muốn đi quá xa so với lập trường chính sách của chính phủ, chỉ để trở thành vật tế thần," các nhà phân tích tại Nomura Securities cho biết trong một báo cáo, nhấn mạnh sự căng thẳng giữa thắt chặt tiền tệ và các biện pháp cứu trợ tài khóa.

Phó Thống đốc Shinichi Uchida sẽ đảm nhận buổi họp báo trong sự vắng mặt của ông Ueda, tạo ra một động thái bất thường khi các nhà giao dịch phải giải mã không chỉ thông điệp mà còn liệu sự khác biệt về giọng điệu có phản ánh một sự thay đổi chính sách thực sự hay chỉ đơn thuần là phong cách truyền đạt khác nhau. Cặp USD/JPY giao dịch gần mốc 160,15 vào thứ Hai, giữ vững trên đường trung bình động hàm mũ 20 ngày tại 159,69, trong khi đồng yen hoạt động kém hơn so với hầu hết các đồng tiền chủ chốt khác bất chấp tâm lý ưa thích rủi ro sau khuôn khổ hòa bình Mỹ-Iran.

Những tác động vượt xa một quyết định lãi suất đơn lẻ. Sự mất giá của đồng yen đã đẩy USD/JPY vượt trên 160, một mức trước đó đã kích hoạt can thiệp trị giá 70 tỷ USD của chính quyền Nhật Bản vào cuối tháng Tư và đầu tháng Năm, theo ING. Với lãi suất thực tế vẫn ở mức âm sâu và giá cả sản xuất tăng mạnh, các nhà kinh tế cảnh báo rằng chi phí kinh doanh cao hơn cuối cùng có thể lan truyền đến người tiêu dùng, gia tăng thêm áp lực lên các hộ gia đình vốn đã phải vật lộn với chi phí sinh hoạt tăng cao.

Tại Sao Định Hướng Chính Sách Lại Quan Trọng Hơn Quyết Định Lãi Suất

Việc tăng 25 điểm cơ bản lên 1% đã được thị trường tài chính định giá phần lớn, nghĩa là phản ứng trên thị trường tiền tệ, trái phiếu và cổ phiếu có thể phụ thuộc ít hơn vào bản thân quyết định mà nhiều hơn vào các tín hiệu mà các nhà hoạch định chính sách cung cấp về các động thái trong tương lai. Nếu ông Uchida tỏ ra thận trọng, thị trường có thể hiểu đó là dấu hiệu cho thấy khó có thêm thắt chặt nào, có khả năng kích hoạt sự suy yếu mới của đồng yen. Nếu ông tỏ ra quyết liệt, các nhà đầu tư có thể bắt đầu định giá một tốc độ tăng lãi suất nhanh hơn so với những gì các nhà hoạch định chính sách thực sự dự định.

Thách thức trong truyền thông của BoJ càng phức tạp bởi các áp lực cạnh tranh. Một mặt, chi phí năng lượng tăng từ căng thẳng Trung Đông và chính sách tài khóa của Nhật Bản — chính phủ đang xem xét nới lỏng các biện pháp để hỗ trợ hộ gia đình — cho thấy không nên thắt chặt mạnh tay. Mặt khác, đồng yen vẫn ở gần các mức trong lịch sử đã kích hoạt can thiệp, và lạm phát cốt lõi tiếp tục chạy trên mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương.

Lần cuối cùng BoJ phải đối mặt với khoảng trống truyền thông tương tự là vào năm 2024 khi Thống đốc Ueda khi đó đã vắng mặt trong cuộc họp báo sau cuộc họp do xung đột lịch trình. Đồng yen đã yếu đi 1,8% trong hai tuần tiếp theo khi thị trường diễn giải giọng điệu thận trọng hơn của phó thống đốc như một tín hiệu cho thấy việc tăng lãi suất sẽ diễn ra chậm chạp.

Điều Gì Tiếp Theo Cho Đồng Yen và Tài Sản Nhật Bản

Nhiều nhà phân tích, bao gồm cả những người tại ANZ, dự kiến BoJ sẽ thực hiện ít nhất một đợt tăng lãi suất nữa trước cuối năm. ING dự báo USD/JPY có thể tiến vào khu vực 162-163 trong mùa hè này, lưu ý rằng "chính quyền Nhật Bản nhận thấy đồng đô la đang được mua vào, lãi suất thực của đồng yen ở mức âm sâu, và thị trường đầu cơ không đặc biệt bán khống đồng yen."

Đối với chứng khoán Nhật Bản, triển vọng có nhiều sắc thái hơn. Các chỉ số Nikkei 225 và TOPIX gần đây đã đạt các mức cao kỷ lục, được hỗ trợ bởi sức mạnh của lĩnh vực công nghệ và tâm lý toàn cầu được cải thiện. Một BoJ mạnh tay hơn có thể khuyến khích chốt lời và gây áp lực lên các cổ phiếu theo đà tăng trưởng, trong khi các ngân hàng và công ty bảo hiểm sẽ được hưởng lợi từ môi trường lãi suất cao hơn.

Các hợp đồng hoán đổi chỉ số qua đêm hiện định giá khoảng 65% xác suất có một đợt tăng lãi suất thứ hai trước tháng 12, theo dữ liệu thị trường. Cuộc họp chính sách tiếp theo của BoJ dự kiến vào ngày 30-31/7, nơi thị trường sẽ tìm kiếm xác nhận rằng chu kỳ thắt chặt còn kéo dài — hoặc các dấu hiệu cho thấy ngân hàng trung ương sẵn sàng tạm dừng.

Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.