ASML tăng 67% từ đầu năm nhờ làn sóng chip AI và độc quyền EUV

Sự độc quyền của ASML đối với công nghệ in khắc EUV khiến hãng trở thành nhà cung cấp thiết yếu duy nhất trong chuỗi cung ứng chip AI.

Mọi bộ xử lý AI tiên tiến — từ H100 của Nvidia đến dòng Instinct của AMD — đều phải đi qua một cỗ máy của ASML trước khi đến được trung tâm dữ liệu. Các hệ thống in khắc cực tím (EUV) của công ty Hà Lan này, có giá từ 200 triệu đến 400 triệu USD mỗi chiếc và cần nhiều máy bay để vận chuyển, là công cụ duy nhất có khả năng khắc các mạch điện dưới 3nm cung cấp năng lượng cho các khối lượng công việc AI đòi hỏi khắt khe nhất hiện nay.

"AI không còn chỉ là động lực thúc đẩy nhu cầu từ khách hàng — nó đang trở thành một công cụ năng suất trong chính hoạt động của chúng tôi," Giám đốc điều hành ASML Christophe Fouquet phát biểu, đề cập đến sự hợp tác của công ty với Mistral AI để triển khai AI tạo sinh trong các quy trình kỹ thuật và hỗ trợ khách hàng.

Sự thống trị của ASML dựa trên hai cấp độ sản phẩm. Các hệ thống EUV low-NA xử lý các chip 3nm và 5nm thế hệ hiện tại, trong khi các hệ thống EUV high-NA mới hơn — thiết yếu cho các node dưới 2nm — đang được lắp đặt tại cơ sở nghiên cứu Albany của IBM và tại các nhà máy của TSMC. Biên lợi nhuận gộp của công ty đã mở rộng lên 52,8% trong năm 2025 từ mức 48,6% năm 2020, phản ánh sức mạnh định giá đến từ vị thế là nhà cung cấp duy nhất của một thiết bị sản xuất thiết yếu. Doanh thu tăng trưởng với tốc độ kép hàng năm 18% trong giai đoạn đó, với EPS tăng trưởng kép ở mức 24%.

Từ năm 2025 đến 2028, các nhà phân tích dự báo doanh thu và EPS của ASML sẽ tăng trưởng lần lượt ở mức CAGR 18% và 27%, khi các nhà sản xuất chip AI chạy đua lắp đặt công nghệ in khắc thế hệ tiếp theo. Cổ phiếu của công ty đã tăng 67,6% từ đầu năm đến nay, mặc dù vẫn thấp hơn chỉ số thiết bị bán dẫn tổng thể. Ở mức giá hiện tại, ASML được giao dịch ở mức định giá cao phản ánh hào sâu không thể xuyên thủng — không có đối thủ cạnh tranh nào cung cấp giải pháp thay thế cho EUV.

Chu kỳ nhu cầu AI mở rộng ra ngoài chip logic

Sự thèm khát sức mạnh tính toán của AI không còn giới hạn ở chip logic. Bộ nhớ băng thông cao từ SK Hynix và Samsung, bộ xử lý mạng từ Broadcom, và chất nền đóng gói tiên tiến đều yêu cầu công nghệ in khắc EUV cho các lớp tinh vi nhất của chúng. Điều này tạo ra một chu kỳ nhu cầu rộng hơn và bền vững hơn so với các đợt bùng nổ bán dẫn trước đây gắn liền với các thị trường cuối đơn lẻ như điện thoại thông minh hay PC.

ASML cũng đang tích hợp AI vào hoạt động của chính mình. Quan hệ đối tác của công ty với Mistral AI nhắm đến việc giải quyết vấn đề nhanh hơn trong thiết kế kỹ thuật và dịch vụ khách hàng, có khả năng rút ngắn thời gian giữa đặt hàng và lắp đặt cho các hệ thống trị giá hàng triệu USD của mình.

Địa chính trị phủ bóng lên 19% doanh thu

Trung Quốc chiếm 19% doanh thu hệ thống ròng của ASML trong kỳ gần nhất. Đạo luật MATCH, được đưa ra tại Quốc hội Mỹ vào tháng 4, sẽ mở rộng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu hiện có sang các máy in khắc ngâm DUV đời cũ — cùng loại công cụ mà Trung Quốc hiện có thể mua. Nếu được thông qua, dự luật sẽ loại bỏ một nguồn doanh thu đáng kể. Fouquet đã mô tả các máy bị ảnh hưởng là "thiết bị được xuất xưởng lần đầu khoảng một thập kỷ trước," nhưng tác động tài chính sẽ là đáng kể. Bộ trưởng Thương mại Hà Lan Sjoerd Sjoerdsma đã đến thăm Washington trong tuần này để vận động chống lại dự luật, gọi những gì đang bị đe dọa đối với Hà Lan là "rất lớn."

Lộ trình dưới nanomet của IBM phụ thuộc vào ASML

Việc IBM mới đây công bố kiến trúc NanoStack 0,7nm — chứa gần 100 tỷ bóng bán dẫn trên một die nhỏ bằng móng tay — cho thấy sự phụ thuộc của ngành vào các công cụ EUV high-NA của ASML. Tập đoàn nghiên cứu Albany, bao gồm ASML, Lam Research và Tokyo Electron, đang lắp đặt hệ thống in khắc thế hệ tiếp theo mà IBM gọi là "thiết yếu cho tương lai của việc thu nhỏ logic." IBM kỳ vọng NanoStack sẽ đạt sản xuất thương mại trong vòng năm năm, một lộ trình hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng của ASML trong việc cung cấp và hỗ trợ các công cụ này ở quy mô lớn.

Góc nhìn cho nhà đầu tư

ASML vẫn là cách trực tiếp nhất để đặt cược vào sản xuất chất bán dẫn mà không cần phải chọn ra những nhà sản xuất chip thắng cuộc riêng lẻ. Doanh thu của công ty gắn liền với tổng chi tiêu vốn của các xưởng đúc và nhà sản xuất bộ nhớ, dự kiến sẽ vượt 200 tỷ USD hàng năm vào năm 2028 khi nhu cầu do AI thúc đẩy gia tăng. Với biên lợi nhuận gộp 52,8% và tốc độ tăng trưởng EPS dự báo ở mức 27%, ASML mang đến sự kết hợp giữa sức mạnh định giá độc quyền và tăng trưởng về khối lượng. Rủi ro chính là địa chính trị: bất kỳ sự leo thang nào trong các biện pháp kiểm soát xuất khẩu Mỹ-Trung đều có thể cắt giảm 15% đến 20% doanh thu, mặc dù quỹ đạo nhu cầu AI dài hạn vẫn còn nguyên vẹn.

Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.