Những điểm chính:
Các chiến lược gia Phố Wall đang đưa ra những so sánh mới giữa đợt tăng giá cổ phiếu AI hiện tại và bong bóng dot-com, cảnh báo rằng định giá ở các mã cổ phiếu bán dẫn và phần cứng đã vượt qua mức được ghi nhận tại đỉnh của cơn sốt 1999.
Applied Materials Inc. trong tuần này đã vượt qua mức định giá doanh thu (price-to-sales) mà công ty từng nắm giữ tại đỉnh của bong bóng dot-com vào tháng 4/2000, khi các chiến lược gia cảnh báo rằng định giá cổ phiếu AI hiện đang sánh ngang — và trong một số trường hợp còn vượt quá — sự thái quá của cơn sốt năm 1999.
"Những điểm tương đồng với năm 1999 ngày càng khó bỏ qua," Victor Dergunov, trưởng nhóm đầu tư tại Seeking Alpha, cho biết. "Đợt tăng giá do AI dẫn dắt hiện tại là bong bóng lớn nhất trong lịch sử thị trường."
Tỷ lệ giá trên thu nhập điều chỉnh theo chu kỳ Shiller của S&P 500 đang ở gần mức 42, tiến gần đến các mức lần cuối cùng được thấy trong kỷ nguyên dot-com. SanDisk Corp. đã tăng vọt 4.800% trong 12 tháng qua, trong khi Micron Technology Inc. tăng 875% và Seagate Technology Holdings PLC tăng 705%, theo dữ liệu thị trường. Sự tập trung của S&P 500 vào một nhóm nhỏ các mã vốn hóa lớn liên quan đến AI đã đạt đến mức vượt quá cấu trúc chỉ số nặng về công nghệ của đầu năm 2000.
Sự so sánh này có ý nghĩa quan trọng bởi vì sự sụp đổ của bong bóng dot-com đã xóa sổ 5.000 tỷ USD giá trị thị trường khỏi Nasdaq từ tháng 3/2000 đến tháng 10/2002. Với cam kết chi tiêu vốn (capex) của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu quy mô vượt quá 700 tỷ USD vào năm 2026, bất kỳ sự chậm lại nào trong chi tiêu cho cơ sở hạ tầng AI đều có thể gây ra những đợt điều chỉnh mạnh ở các cổ phiếu bộ nhớ, phần cứng và điện toán đám mây vốn đã định giá cho nhiều năm tăng trưởng không bị gián đoạn.
Định giá vượt quá đỉnh cao thời Dot-Com
Cuộc tranh luận về định giá tập trung vào việc liệu AI đại diện cho một cuộc cách mạng năng suất thực sự hay một cơn sốt đầu cơ tách rời khỏi thực tế lợi nhuận. Applied Materials, nhà sản xuất thiết bị bán dẫn, hiện đang giao dịch ở bội số giá trên doanh thu vượt quá đỉnh điểm thời dot-com, theo Investor's Business Daily. Vốn hóa thị trường của công ty đã phình to vượt quá 400 tỷ USD khi các nhà sản xuất chip AI chạy đua để đảm bảo năng lực sản xuất.
Biên lợi nhuận gộp của Micron đã mở rộng lên 74,4% trong quý tài chính thứ hai từ mức 36,8% một năm trước đó, với doanh thu tăng vọt 196% lên 23,86 tỷ USD. Giám đốc điều hành Sanjay Mehrotra gọi bộ nhớ là "tài sản chiến lược" trong kỷ nguyên AI — một ngôn ngữ bất thường đối với một ngành hàng hóa vốn trước đây được định nghĩa bởi các chu kỳ bùng nổ và suy thoái. Công ty đã dự báo doanh thu quý hiện tại đạt 33,5 tỷ USD với biên lợi nhuận gộp 81%.
Sự Xoay Chuyển Picks-and-Shovels
Nhà đầu tư tỷ phú Stanley Druckenmiller đã bán toàn bộ cổ phần tại Alphabet Inc. trong quý đầu tiên của năm 2026 và chuyển số tiền thu được vào SanDisk, Seagate, Micron, Broadcom Inc. và Arm Holdings PLC, theo một hồ sơ 13F. Giao dịch này phản ánh luận điểm rằng bất kể mô hình nền tảng nào chiến thắng trong cuộc chiến AI, thì lớp phần cứng vẫn được hưởng lợi bất kể kết quả ra sao.
Broadcom, mã tăng trưởng chậm nhất trong nhóm với mức tăng 12 tháng là 58%, vẫn trả cổ tức và mang đến điểm vào bán lẻ rõ ràng nhất trong số năm cổ phiếu, các nhà phân tích cho biết. Nhưng mua SanDisk sau khi tăng vọt 4.800% là một giao dịch khác với giao dịch mà Druckenmiller đã thực hiện đầu năm nay, và mức giá vào lúc này đóng vai trò thay cho luận điểm đầu tư trước đây.
Điều Gì Xảy Ra Khi CapEx Đạt Đỉnh
Rủi ro, theo các chiến lược gia, là chi tiêu cho cơ sở hạ tầng AI vốn mang tính chu kỳ. Các cam kết chi tiêu vốn của các nhà cung cấp dịch vụ siêu quy mô là chưa từng có, nhưng sự chậm lại cuối cùng trong việc xây dựng trung tâm dữ liệu có thể khiến các nhà cung cấp bộ nhớ và phần cứng rơi vào tình trạng dư thừa công suất. Quỹ Roundhill Memory ETF đã giảm 15% trong một phiên giao dịch đầu tháng này sau một cảnh báo về hướng dẫn kinh doanh, minh họa cho việc tâm lý có thể thay đổi nhanh chóng như thế nào trong giao dịch cổ phiếu bộ nhớ.
Ổ cứng Mozaic HAMR của Seagate đã đủ điều kiện tại năm khách hàng điện toán đám mây lớn nhất thế giới, với sản lượng nearline phần lớn đã được đặt trước đến giữa năm 2026. Nhưng một khi các hợp đồng đó được hoàn thành, câu hỏi đặt ra là liệu nhu cầu có thể duy trì tốc độ sản xuất hiện tại hay không. "Kịch bản tăng giá đã được phản ánh vào giá," Kenio Fontes, một nhà phân tích tại Seeking Alpha, cho biết.
Đối với các nhà đầu tư, sự so sánh với bong bóng mang những hàm ý thực tế cho danh mục đầu tư. Một sự xoay chuyển khỏi các cổ phiếu AI tăng trưởng cao sang các lĩnh vực giá trị hoặc phòng thủ có thể tăng tốc nếu câu chuyện chuyển từ "cách mạng AI" sang "định giá quá cao AI". Mục tiêu cuối năm 8.000 điểm của S&P 500, được một số chiến lược gia duy trì, giả định rằng đà tăng vẫn tiếp diễn — nhưng biên độ sai số đang thu hẹp với mỗi mức đỉnh lịch sử mới.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
