İran'da Barış Umutları Artarken Doların %3'lük Savaş Primi Buharlaştı

İran savaşının sona ermesi ihtimaline dair iyimserlik dalgası, çatışmanın başlangıcından bu yana doların elde ettiği %3'lük risk priminin tamamını sildi; bu durum DXY endeksini savaş öncesi düşük seviyelerine geri çekerken daha geniş bir düşüş spekülasyonunu körükledi.

Reuters köşe yazarı Mike Dolan, "Savaş biterse ve Hürmüz Boğazı yeniden açılırsa doların altında bir 'tuzak kapısı' açılıp açılmayacağı artık küresel piyasalar için temel bir soru haline geldi," dedi.

Doların altı ana para birimi karşısındaki değerini izleyen DXY endeksi zirvesinden gerilerken, yeşil papel Çin'in denizaşırı yuanı karşısında üç yılın en düşük seviyesine ulaştı. Bu geri dönüş, çatışmanın enflasyonist etkisi nedeniyle daha önce fiyatlanmayan Fed'in iki olası faiz indirimi beklentisinin yeniden gündeme gelmesiyle, piyasaların merkez bankası politikalarını yeniden değerlendirdiği bir dönemde gerçekleşiyor.

Doların kaderi şu anda üç rakip güce bağlı: Fed'in gevşemeye yönelik olası pivotu, Çin'in petrol ticaretinde yuan kullanmaya yönelik stratejik hamlesi ve kâr tahminleri Avrupa'yı 10 yüzde puan geride bırakan ABD borsa piyasasının güçlü çekim gücü.

Petrodoların Jeopolitik Testi

Doların son dönemdeki kırılganlığı, doların dünyanın rezerv para birimi statüsünün temeli olan on yıllardır süregelen "petrodolar" sistemine dikkat çekiyor. 1970'lerde kurulan bu sistem, Suudi Arabistan liderliğindeki petrol üreten ülkelerin ihracatlarını ABD doları üzerinden fiyatlandırmasını ve elde edilen geliri güvenlik garantileri karşılığında ABD Hazine tahvillerine yatırmasını içeriyor.

İran'daki savaş bu rejimi test ediyor. Çatışma petrol fiyatlarını yükseltirken doların güvenli liman statüsünü de pekiştirdi. Ancak olası bir barış anlaşması bu dinamiği tersine çevirmekle tehdit ediyor. Aynı zamanda Çin, petrodoların hakimiyetini sarsmak için aktif olarak çalışıyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan bazı geçiş ücretleri için Çin yuanı kabul etmeye başladığı bildiriliyor; bu, petrol işlemlerinde doların hegemonyasına meydan okuma açısından sembolik ancak önemli bir hamle.

Çin'in Küçülen Fazlası Yeni Bir Değişken Ekliyor

Çin para birimi, doların son dönemdeki zayıflığından birincil derecede yararlanan taraf olsa da — bu yıl dolara karşı %2'den fazla değer kazandı — yeni veriler önemli bir değişkeni ortaya koyuyor. Yuanın gücünün ana itici gücü olan Çin'in dış ticaret fazlası, 2026'nın ilk çeyreğinde beklenmedik bir şekilde %4,7 oranında azaldı.

Çin gümrük verilerine göre, bu çeyrekte ithalat %19,6 artarak %11,9'luk ihracat büyümesini geride bıraktı. Bileşenlere yönelik güçlü iç talep ve ithalatı artırmaya yönelik politika hamlesiyle tetiklenen bu değişim, yuan için kilit bir destek sütununu zayıflatabilir. Daha az güçlü bir yuan ise karşılığında ABD doları için bir taban oluşturabilir ve bir barış anlaşması gerçekleşse bile düşüş beklentilerini karmaşıklaştırabilir. Piyasanın bu değişimi sağlıklı bir yerli dengeleme mi yoksa zayıflayan dış rekabet gücü olarak mı algılayacağı, yuan-dolar kuru için ileride belirleyici olacak.

Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.