Đồng Yên Nhật đã tăng tới 3% so với đồng đô la vào thứ Năm, mức tăng trong một ngày lớn nhất trong hơn ba năm, sau khi chính phủ được báo cáo là đã can thiệp để hỗ trợ đồng tiền trong bối cảnh kết hợp độc hại giữa giá dầu tăng và căng thẳng tài chính trong nước.
Động thái này diễn ra chỉ vài giờ sau khi một quan chức hàng đầu đưa ra "cảnh báo sơ tán cuối cùng cho thị trường". Khi được hỏi liệu sự can thiệp có sắp xảy ra hay không, nhà ngoại giao tiền tệ hàng đầu Atsushi Mimura nói với các phóng viên: "Tôi nghĩ các nhà giao dịch trên thị trường sẽ hiểu ý tôi."
Đồng đô la đã giảm xuống mức thấp nhất là 155,50 Yên, giảm mạnh so với mức cao trên 160 vào đầu ngày, sau khi tờ Nikkei đưa tin Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã thực hiện các hoạt động mua Yên. Sự sụt giảm của đồng Yên đã trở nên tồi tệ hơn do giá dầu thô Brent tăng vọt lên trên 110 USD/thùng, điều này đã đẩy mối tương quan giữa đồng tiền và dầu lên mức cao nhất kể từ năm 2021, theo báo cáo của Bloomberg. Là một quốc gia nhập khẩu khoảng 95% lượng dầu, đồng Yên yếu hơn sẽ trực tiếp làm tăng chi phí năng lượng và thâm hụt thương mại của đất nước.
Sự can thiệp làm nổi bật tình thế khó khăn nghiêm trọng mà các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản phải đối mặt. Họ hiện đang chiến đấu với một chu kỳ củng cố lẫn nhau, trong đó đồng Yên yếu làm tăng chi phí nhập khẩu, đẩy lạm phát và lợi suất trái phiếu lên cao, nhưng do khoảng cách lãi suất rộng với Hoa Kỳ, điều này lại không hỗ trợ được đồng tiền. Động lực này đã đẩy Nhật Bản vào giai đoạn rủi ro cao, với các nhà kinh tế cảnh báo về nguy cơ lạm phát đình trệ ngày càng tăng — nơi tăng trưởng đình trệ trong khi lạm phát vẫn tồn tại.
Cơn bão hoàn hảo: Sự va chạm của Yên, Trái phiếu và Dầu mỏ
Nhật Bản đang phải vật lộn với cái mà một nhà phân tích gọi là "cơn bão tài chính hoàn hảo" khi ba áp lực khác biệt hội tụ. Sự yếu kém kinh niên của đồng Yên, do Ngân hàng Trung ương Nhật Bản duy trì lãi suất cực thấp trong khi Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ giữ lãi suất cao, là yếu tố chính. Điều này đã biến đồng Yên thành mục tiêu cho các giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade), nơi các nhà đầu tư vay bằng một đồng tiền có lãi suất thấp để đầu tư vào một đồng tiền có lãi suất cao hơn.
Thêm vào đó là đợt bán tháo trên thị trường trái phiếu trong nước. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã leo lên mức cao nhất kể từ cuối những năm 1990. Điều này báo hiệu rằng thị trường đang bắt đầu đặt câu hỏi về trạng thái cân bằng lạm phát thấp, lợi suất thấp lâu đời của quốc gia, làm tăng chi phí vay nợ cho một chính phủ có tỷ lệ nợ trên GDP thuộc hàng cao nhất thế giới.
Yếu tố cuối cùng là cú sốc bên ngoài từ giá năng lượng. Căng thẳng leo thang ở Trung Đông đã đẩy dầu lên trên 110 USD/thùng, một cú đánh mạnh vào nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu. Đồng Yên yếu làm phóng đại cú sốc này, tác động trực tiếp vào chi phí cao hơn cho các doanh nghiệp và làm xói mòn sức mua của các hộ gia đình.
Tình thế khó xử về chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản
Sự can thiệp giúp mua thêm thời gian nhưng không giải quyết được vấn đề cơ bản cho Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Ngân hàng trung ương đang bị kẹt trong một trong những tình thế khó khăn nhất về chính sách trong nhiều thập kỷ. Trong khi vẫn giữ lãi suất chính sách ổn định gần mức 0, gần đây cơ quan này cũng đã hạ dự báo tăng trưởng đồng thời nâng triển vọng lạm phát.
Tăng lãi suất sẽ là công cụ truyền thống để bảo vệ đồng tiền và chống lạm phát. Tuy nhiên, một động thái như vậy có thể dập tắt sự phục hồi kinh tế mong manh và gây bất ổn thêm cho thị trường trái phiếu. Ngược lại, việc duy trì lập trường nới lỏng hiện tại có nguy cơ khiến đồng Yên trượt giá sâu hơn và để lạm phát do nhập khẩu trở nên thâm căn cố đế. Những người tham gia thị trường tiếp tục đặt cược chống lại đồng Yên, cho thấy rằng nếu không có sự thay đổi căn bản trong chính sách tiền tệ, các biện pháp can thiệp tiếp theo có thể chỉ mang lại hiệu quả hạn chế trong ngắn hạn.
Bài viết này chỉ mang tính chất cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
