Macklem cảnh báo mất cân bằng kiểu 2008 tái diễn khi ngân hàng ngầm bùng nổ

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada Tiff Macklem cảnh báo tình trạng mất cân bằng toàn cầu ngày càng lớn và hệ thống ngân hàng ngầm đang phát triển có nguy cơ gây ra một cuộc điều chỉnh tài chính chưa từng thấy kể từ năm 2008.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada Tiff Macklem cho biết tình trạng mất cân bằng toàn cầu ngày càng gia tăng cùng với ảnh hưởng ngày càng lớn của các tổ chức cho vay phi ngân hàng có nguy cơ gây ra một cuộc điều chỉnh đau đớn hoặc sự đảo chiều dòng vốn đột ngột, lặp lại các mô hình trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

"Điều đó để lại cho chúng ta hai rủi ro rõ ràng. Thứ nhất, dòng vốn lớn đổ vào Mỹ một lần nữa có thể bị phân bổ sai — kéo căng định giá cổ phiếu và tín dụng, tạo tiền đề cho một cuộc điều chỉnh đau đớn," Macklem phát biểu tại Paris trong một sự kiện do Phòng Thương mại Pháp-Canada tổ chức. "Thứ hai, những dòng vốn đó có thể đảo chiều đột ngột. Cả hai kết cục đều có thể gây ra căng thẳng vượt xa biên giới nước Mỹ."

Đây là lần thứ hai trong năm nay Macklem gióng lên hồi chuông cảnh báo về các tổ chức cho vay phi ngân hàng. Hồi tháng 3, ông cảnh báo rằng rủi ro trong thế giới tín dụng tư nhân có thể đang gia tăng nhanh hơn khả năng hiểu và kiểm soát của các nhà hoạch định chính sách. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cảnh báo rằng sự gia tăng gần đây của tình trạng mất cân bằng tiềm ẩn nguy cơ tác động lan tỏa xuyên biên giới tiêu cực, khi thâm hụt và thặng dư tài khoản vãng lai quá mức phản ánh động lực tăng trưởng ngày càng mất cân bằng tại Trung Quốc, Liên minh châu Âu và Mỹ. Thâm hụt tài khoản vãng lai của Mỹ đã gia tăng khi chi tiêu tài khóa và nhu cầu tiêu dùng mạnh mẽ thu hút vốn từ nước ngoài, trong khi thặng dư của Trung Quốc vẫn duy trì bất chấp các nỗ lực tái cân bằng nền kinh tế theo hướng tiêu dùng.

"Vấn đề không chỉ là tình trạng mất cân bằng đang gia tăng trở lại. Mà còn là chúng đang gia tăng trong một thế giới nơi hệ thống tài chính giờ đây nhanh hơn, phức tạp hơn và kém minh bạch hơn," Macklem nói. Ông kêu gọi các quan chức toàn cầu khuyến khích gia tăng tiết kiệm tại Mỹ, thúc đẩy tiêu dùng nhiều hơn ở Trung Quốc và đẩy mạnh đầu tư tại châu Âu để tạo ra nhiều điểm đến hơn cho dòng vốn toàn cầu.

Dòng Vốn Có Nguy Cơ Phân Bổ Sai Khi Tín Dụng Tư Nhân Mở Rộng

Macklem cho biết một phần lớn tiết kiệm toàn cầu đổ vào Mỹ, hay bị "hút một cách không cân xứng về một hướng. Nếu chúng ta muốn một hệ thống toàn cầu cân bằng và kiên cường hơn, chúng ta cần tạo ra nhiều điểm đến hơn cho số tiền tiết kiệm đó." Lần cuối cùng tình trạng mất cân bằng mở rộng đến mức nguy hiểm là trong giai đoạn trước cuộc khủng hoảng tài chính và suy thoái toàn cầu năm 2008–2009, khi nợ hộ gia đình Mỹ quá mức và bong bóng nhà ở gây ra một loạt vỡ nợ lan truyền khắp hệ thống ngân hàng toàn cầu. Cuộc khủng hoảng đó cuối cùng đòi hỏi hàng nghìn tỷ đô la can thiệp từ ngân hàng trung ương và các gói cứu trợ của chính phủ để ổn định thị trường. Macklem cho biết lịch sử cho thấy nền kinh tế toàn cầu và hệ thống tài chính cuối cùng sẽ thích nghi, "nhưng quá thường xuyên, sự thay đổi đến để đối phó với khủng hoảng."

Các Tổ Chức Cho Vay Phi Ngân Hàng Làm Phức Tạp Công Tác Giám Sát Khi Rủi Ro Gia Tăng

Ảnh hưởng ngày càng lớn của các tổ chức cho vay phi ngân hàng như quỹ phòng hộ, quỹ hưu trí, công ty tài chính tư nhân và các nhà quản lý tài sản khác đã tạo ra một hệ thống tài chính nhanh hơn nhưng cũng kém minh bạch hơn, Macklem cho biết. Điều này làm phức tạp các nỗ lực của các cơ quan quản lý toàn cầu trong việc giám sát và kiểm soát rủi ro. IMF đã chỉ ra rằng sự gia tăng thâm hụt và thặng dư tài khoản vãng lai quá mức tiềm ẩn nguy cơ tác động lan tỏa xuyên biên giới tiêu cực, khi Mỹ chịu thâm hụt lớn trong khi Trung Quốc và Đức duy trì thặng dư lớn. Bài phát biểu của Macklem diễn ra sau những cảnh báo tương tự từ các nhà quản lý ngân hàng trung ương khác về sự tăng trưởng nhanh chóng của tín dụng tư nhân, vốn đã mở rộng lên ước tính khoảng 2 nghìn tỷ USD trên toàn cầu khi các ngân hàng rút lui khỏi các khoản cho vay rủi ro hơn. Không giống như các ngân hàng được quản lý chặt chẽ, các quỹ tín dụng tư nhân hoạt động với mức độ công bố thông tin thấp hơn và yêu cầu vốn thấp hơn, khiến các nhà hoạch định chính sách khó đánh giá các điểm yếu hệ thống hơn.

Đối với các nhà đầu tư, cảnh báo này củng cố lập luận cần thận trọng với các tài sản rủi ro nhạy cảm với dòng vốn toàn cầu. Phân tích của Macklem cho thấy việc đảo chiều đột ngột các dòng vốn đổ vào Mỹ có thể gây áp lực lên định giá cổ phiếu, mở rộng chênh lệch tín dụng và củng cố sức mạnh của đồng USD khi nhà đầu tư tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn.

Cảnh báo từ nhà quản lý ngân hàng trung ương hàng đầu của Canada làm gia tăng mối lo ngại ngày càng lớn trong giới hoạch định chính sách toàn cầu rằng sự dịch chuyển của hệ thống tài chính sang các trung gian ít được quản lý hơn đang vượt quá khả năng giám sát của họ. Khi tình trạng mất cân bằng tiến gần đến mức lần cuối cùng thấy trước cuộc khủng hoảng năm 2008, nguy cơ xảy ra một cuộc điều chỉnh gây gián đoạn — dù từ vốn bị phân bổ sai hay sự đảo chiều đột ngột của dòng vốn — đang gia tăng trong khi các công cụ để kiềm chế nó trở nên kém hiệu quả hơn. Bài phát biểu mang trọng lượng đặc biệt đối với Canada, một nền kinh tế mở nhỏ rất nhạy cảm với dòng vốn toàn cầu và động lực thương mại, nơi sự đảo chiều đột ngột có thể tác động không cân xứng lên thị trường tài chính do sự hội nhập sâu rộng của nước này với thị trường vốn Mỹ và sự phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa chiếm khoảng một nửa tổng doanh thu xuất khẩu.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.